Takasbank’tan TPP ve TEFAS İddialarına Yanıt: “Herhangi Bir Finansman Sağlamıyoruz”

Takasbank, Para Piyasası (TPP) üzerinden belirli kişi ve kuruluşlara finansman sağlandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Banka, TPP’de borç veren veya borç alan taraf olarak yer almadığını ve kendi kaynaklarından herhangi bir finansman sağlamadığını bildirdi.

Takasbank’ın sanal medya hesabından yapılan açıklamada, son günlerde sosyal medyada ve bazı yayın organlarında TPP ile Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) ilişkin çeşitli iddialar ve değerlendirmelerin yer aldığı belirtildi. Kurumun, ilgili kanun ve mevzuat kapsamında görev yapan bir finansal altyapı kuruluşu olduğu vurgulandı.

“Bankamız kendi kaynaklarından finansman sağlamamaktadır”

Açıklamada, TPP’nin Takasbank tarafından kurulan ve işletilen organize bir para piyasası olduğu, piyasada faaliyet izni bulunan kuruluşların üye olarak işlem yaptığı kaydedildi. Üyeler arasında bankalar, faktoring, finansal kiralama ve tüketici finansman şirketleri, aracı kurumlar ile sigorta ve emeklilik şirketlerinin bulunduğu belirtildi. Yatırım fonları gibi diğer kurumların ise piyasaya bu üyeler aracılığıyla eriştiği ifade edildi.

Piyasada nakit fazlası bulunan üyelerin borç verdiği, nakit ihtiyacı olan üyelerin ise borç aldığı belirtilen açıklamada, emirlerin tarafların birbirini görmediği bir sistemde eşleştiği vurgulandı. Bu nedenle hiçbir kurumun karşı tarafını seçemediği ve herhangi bir kaynağın belirli bir borçluya yönlendirilemediği bildirildi.

“Yaklaşık 450 milyar TL teminat bulunuyor”

TPP’deki tüm borçlanmaların teminatlı olduğu belirtilen açıklamada, fiyatı olağan dışı artan pay senetlerinin hiçbir zaman teminat olarak kabul edilmediği kaydedildi.

Teminatların yaklaşık yüzde 84’ünün, neredeyse tamamı büyük ölçekli bankalarca düzenlenen banka teminat mektuplarından oluştuğu aktarıldı. Geri kalan teminatların ise altın, döviz ve devlet iç ve dış borçlanma senetleri gibi yüksek likiditeye sahip varlıklardan oluştuğu belirtildi. Pay senetlerinin toplam teminat içindeki oranının yüzde 1,5’in altında olduğu ve bunların tamamının güncel BIST 30 paylarından oluştuğu ifade edildi.

Üyelerin limitleri dahilinde borçlanabilmesi için en az yüzde 105 oranında teminat yatırması gerektiği belirtilerek, yaklaşık 240 milyar TL tutarındaki işlemlere karşılık yaklaşık 450 milyar TL teminat bulunduğu bildirildi. Aradaki farkın, üyelerin limitlerine göre ihtiyaten yatırdığı teminatlardan kaynaklandığı kaydedildi.

“TPP’de bugüne kadar temerrüt yaşanmadı”

Kamuoyunda adı geçen üyenin TPP kapsamındaki işlemlerinin piyasa kuralları çerçevesinde gerçekleştirildiği ve Takasbank tarafından herhangi bir kaynak aktarımı yapılmadığı ifade edildi. İlgili dönemde üyenin sunduğu teminatların döviz, altın, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) ve likiditesi yüksek BIST 30 paylarından oluştuğu belirtildi.

Açıklamada, yetkili kurumlarca tedbir kararı alınmasının ardından üyenin işlem yetkilerinin derhal kısıtlandığı bildirildi. İşsizlik Sigortası Fonu’nun doğrudan TPP üyesi olmadığı, likidite planlaması kapsamında bir aracı kurum üzerinden piyasada işlem yapabildiği kaydedildi.

Fonun, başka bir yatırım fonunu fonlamak amacıyla özel olarak seçim yapmasının prensip ve teknik açıdan mümkün olmadığı belirtilen açıklamada, “TPP’de bugüne kadar hiçbir temerrüt yaşanmamış, piyasaya kaynak sağlayan hiçbir kurum zarara uğramamıştır” ifadelerine yer verildi. Piyasanın olağan işleyişini sürdürdüğü de vurgulandı.

TEFAS’ta fon işlemlerine ilişkin esasları SPK belirliyor

Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun (TEFAS) kurucusu ve işleticisi olduğunu, yatırım fonlarının platformda işlem görmesine ilişkin esasların ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından belirlendiğini açıkladı. Fonların TEFAS’a tanımlanma süreçlerinin mevzuat çerçevesinde yürütüldüğü ve platformda işlem gören yatırım fonlarının tamamına aynı standart süreçlerin uygulandığı belirtildi.

TLY fonunun işlem sürecine ilişkin açıklama

TLY-Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un TEFAS’ta işlem görme sürecine ilişkin açıklamada, kurucunun başvurusu üzerine KAP’ta yayımlanan izahname tadil metninde fonun TEFAS’ta işlem görebileceğine ilişkin ifadenin yer aldığının görüldüğü bildirildi. Fonun 7 Temmuz 2025’te işleme açıldığı, ancak kurucunun SPK onayı almadan bildirim yaptığı gerekçesiyle Kurulun talimatı doğrultusunda 1 Ağustos 2025’te alım yönlü işlemlere kapatıldığı aktarıldı.

Kurucunun SPK onayını almasının ardından yaptığı yeni başvuru üzerine fonun 12 Ağustos 2025’te alım yönlü olarak yeniden açıldığı belirtildi. Açıklamada, fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmadan TEFAS’ta işlem gördüğü yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

SPK tarafından kurucuya 17 Haziran 2026’da uygulanan idari para cezasının, fon izahnamesinde 2025 yılında Kurul onayı alınmadan yapılan değişiklikle ilgili olduğu kaydedildi. Takasbank, fonun 12 Ağustos 2025’ten itibaren SPK onayına dayalı olarak işlem gördüğünü vurguladı.

Açıklamanın sonunda kamuoyuna piyasalara ilişkin bilgilerin Takasbank ve yetkili kurumların resmî açıklamalarından takip edilmesi çağrısı yapıldı. Takasbank, yetkili kurumların yürüttüğü incelemelere her türlü desteğin verildiğini ve gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymayı sürdürenlere karşı yasal haklarının saklı olduğunu bildirdi.